Kaartspellen voor 1 persoon
Kaartspellen die je alleen speelt, heten patience. Er bestaan er honderden; hieronder staan de twaalf bekendste, met hoe ze op tafel liggen, wat ze van je vragen en hoe vaak je kunt winnen. Klondike, Spider en FreeCell speel je hier meteen.
Wat is een kaartspel voor 1 persoon?
Een kaartspel voor één persoon heet patience, of in het Amerikaans solitaire. Je legt de kaarten volgens vaste regels neer en probeert ze daarna op volgorde te krijgen. Er is geen tegenstander: je speelt tegen de kaarten zelf, en de schudding bepaalt hoe lastig het wordt.
Bijna alle patiences werken met een gewoon spel van 52 kaarten, zonder jokers; een paar, zoals Spider, gebruiken er twee. Een spel duurt meestal een paar minuten, je kunt altijd even stoppen, en elk potje is anders.
Twaalf bekende soorten patience
Dit zijn de twaalf soorten die je het vaakst tegenkomt: in spellenboekjes, in apps en op de computer. Ze verschillen in hoeveel kaarten er open liggen, hoe je bouwt en hoeveel geluk erbij komt kijken. De eerste drie speel je op deze site.
Klondike
Zeven stapels en een trekstapel; je bouwt aflopend in afwisselende kleur. Dit is wat in Nederland gewoon patience heet.Spider
Twee spellen kaarten op tien stapels. Je maakt rijen van heer tot aas van één soort, en die gaan dan van tafel.FreeCell
Alle kaarten liggen open en vier vrije vakjes geven je ruimte om te schuiven. Bijna elk spel is te winnen.Piramide
Een piramide van 28 open kaarten, die je wegspeelt in paren die samen dertien zijn. Een heer telt dertien en mag alleen weg.Golf
Zeven rijen van vijf open kaarten. Je legt een kaart weg als hij één hoger of lager is dan de bovenste van de openstapel.TriPeaks
Drie pieken van kaarten, gespeeld zoals Golf: steeds één hoger of lager. Bedacht in 1989 door Robert Hogue.Yukon
Familie van Klondike, maar zonder trekstapel: alle kaarten liggen op tafel en je verplaatst elke groep open kaarten.Canfield
Een reserve van dertien kaarten en eindstapels die bij een willekeurige waarde beginnen. Genoemd naar een casino-eigenaar.Schorpioen
Zeven stapels van zeven kaarten. Je verplaatst een open kaart samen met alles wat erop ligt, en bouwt per soort.Klok
Twaalf stapels in een cirkel en één in het midden. Puur geluk: je maakt geen keuzes, de schudding beslist alles.Accordeon
Alle kaarten in één lange rij. Een kaart mag op zijn buurman of drie plaatsen terug als soort of waarde gelijk is.Zwart gat
Zeventien waaiers van drie open kaarten rond de schoppenaas. Je speelt ze weg op het gat, steeds één hoger of lager.
Hoe ze op tafel liggen
Met een plaatje zie je meteen waar het verschil zit. De beginstand van Klondike, Spider en FreeCell staat bij de spelregels van elk spel; hieronder vier andere soorten, getekend met echte kaarten.
Welke patience is het moeilijkst?
Moeilijk kan twee dingen betekenen: veel moeten nadenken, of weinig kans hebben om te winnen. FreeCell vraagt veel denkwerk, maar bijna elk spel is te winnen. Klok vraagt geen enkel denkwerk en lukt toch maar zelden.
| Soort | Kaarten | Wat het vraagt | Te winnen met alle kaarten in zicht |
|---|---|---|---|
| Klondike | 52 | plannen, en wat geluk | 90% met 1 kaart trekken, 82% met 3 |
| Spider | 104 | veel plannen | ongeveer 98% of meer |
| FreeCell | 52 | denkwerk, bijna geen geluk | 99,999% |
| Piramide | 52 | rekenen tot dertien | niet in het onderzoek |
| Golf | 52 | vooruitkijken | 45% |
| TriPeaks | 52 | vooruitkijken | niet in het onderzoek |
| Yukon | 52 | plannen | niet in het onderzoek |
| Canfield | 52 | geduld en geluk | 71% |
| Schorpioen | 52 | plannen | niet in het onderzoek |
| Klok | 52 | alleen geluk | 1 op 13 (7,7%) |
| Accordeon | 52 | vooruitkijken | 99,999%, maar alleen als je de volgorde kent |
| Zwart gat | 52 | vooruitkijken | 87% |
De percentages komen uit onderzoek van Charlie Blake en Ian Gent (Journal of Artificial Intelligence Research, 2026). Ze gelden als je alle dichte kaarten zou kunnen zien; zonder die kennis win je minder vaak. Bij Klok is het gewone kansrekening.
Welk kaartspel voor alleen past bij jou?
Kies op wat je zoekt: rust, een puzzel, een snel potje of een lange uitdaging.
- Je wilt ontspannen, zonder lang na te denken
- Klondike met 1 kaart trekken, of Spider met één soort. Bijna elke zet ligt voor de hand en je ziet snel resultaat.
- Je houdt van puzzelen
- FreeCell. Alle kaarten liggen open, dus elk spel is een puzzel die je met denkwerk oplost, niet met geluk.
- Je hebt maar een paar minuten
- Golf of TriPeaks. Een spel is snel klaar, en het volgende ligt meteen klaar.
- Je zoekt een lange uitdaging
- Spider met vier soorten. Een spel duurt lang, en ook ervaren spelers verliezen er vaak.
- Je speelt met echte kaarten op een smalle plek
- Accordeon: je hebt alleen ruimte nodig voor één rij kaarten.
Waar komen al die soorten vandaan?
Patience komt uit Noord-Europa en wordt al eind achttiende eeuw beschreven. In de negentiende eeuw werd het een geliefd spel in de Franse en Engelse salons, en verschenen er boekjes vol varianten met namen als La Belle Lucie en Napoleon.
Veel namen zeggen iets over het spel. Klondike verwijst naar de goudkoorts in Canada, Golf naar de telling (hoe minder kaarten er overblijven, hoe beter, net als slagen bij golf) en Klok naar de cirkel van twaalf stapels. FreeCell is jonger: Paul Alfille schreef in 1978 de eerste computerversie.
De computer maakte een paar soorten wereldberoemd. Klondike, FreeCell en Spider zaten bij Windows, en TriPeaks en Piramide staan in de Microsoft Solitaire Collection, de patience-app van de latere Windows-versies.
En als je met meer mensen bent?
Patience is van oorsprong een spel voor één persoon, maar er zijn varianten voor twee. Bij Crapette heeft ieder een eigen spel kaarten, speel je om beurten en mag je ook op de stapels van je tegenstander leggen.
Met vier spelers is hartenjagen een goede keuze: een slagenspel waarin je juist zo weinig mogelijk strafpunten wilt halen. Dat speel je online tegen drie computerspelers op onze andere site.
Speel je liever met een echt spel kaarten? Bij patience spelen met echte kaarten lees je hoe je ze neerlegt en schudt. Welke van deze spellen er bij Windows zaten, staat bij patience van Windows. En met vier personen speel je hartenjagen tegen de computer op onze andere site.
Veelgestelde vragen over kaartspellen voor 1 persoon
Welk kaartspel kun je alleen spelen?
Elk spel uit de familie patience: Klondike, Spider, FreeCell, Piramide, Golf en nog honderden andere. Je speelt tegen de kaarten zelf, met een gewoon spel van 52 kaarten of, bij Spider, met twee.
Wat zijn de bekendste soorten patience?
Klondike, Spider en FreeCell, de drie die bij Windows zaten. Daarna komen Piramide, Golf en TriPeaks, die in veel apps staan. Klondike is wat de meeste Nederlanders bedoelen als ze patience zeggen.
Welke patience kun je het vaakst winnen?
FreeCell: omdat alle kaarten open liggen, is 99,999% van de spellen te winnen. Spider is met alle kaarten in zicht ook bijna altijd te winnen, maar daar liggen kaarten dicht, dus in de praktijk is het veel lastiger.
Welke patience is puur geluk?
Klok. Je draait steeds een kaart om en legt hem onder de stapel van zijn waarde, zonder ooit te kiezen. Je wint alleen als de vierde heer de allerlaatste kaart is die je omdraait, en de kans daarop is precies 1 op 13.
Wat is het verschil tussen Piramide en Golf?
Bij Piramide haal je paren weg die samen dertien zijn, zoals een 6 en een 7, of een heer in zijn eentje. Bij Golf leg je kaarten op de openstapel die één hoger of lager zijn. Bij allebei liggen bijna alle kaarten vanaf het begin open.
Welke patience past op een kleine tafel?
Accordeon: je legt de kaarten in één rij en schuift ze op elkaar. Klok lukt ook op een klein plekje als je de stapels dicht bij elkaar legt. Klondike en Spider vragen ruimte voor zeven of tien stapels naast elkaar.
Hoe heet patience in andere talen?
In het Brits-Engels heet het patience en in het Amerikaans solitaire. Fransen zeggen réussite, Duitsers Patience of Solitär, en in het Zweeds is het patiens. Overal gaat het om kaartspellen die je alleen speelt.
Waarom heet het spel Golf?
Omdat je telt zoals bij golf: elke kaart die aan het eind nog op tafel ligt, telt als een slag. Vaak speel je negen spellen achter elkaar, als negen holes, en wie het minste overhoudt, heeft gewonnen.
Verder lezen of spelen
Spelen
Spelregels
- Spelregels van patienceNeerleggen, bouwen, de trekstapel, de eindstapels en de punten.
- Spelregels van spiderBouwen op elke soort, rijen van één soort, delen uit de voorraad.
- Spelregels van FreeCellVrije vakjes, rijen verplaatsen en de spelnummers.
- Patience met echte kaartenNeerleggen, trekken en schudden met een echt spel kaarten.