Kaartspellen voor 1 persoon

Kaartspellen die je alleen speelt, heten patience. Er bestaan er honderden; hieronder staan de twaalf bekendste, met hoe ze op tafel liggen, wat ze van je vragen en hoe vaak je kunt winnen. Klondike, Spider en FreeCell speel je hier meteen.

Klondike spelenSpider spelenFreeCell spelen

Wat is een kaartspel voor 1 persoon?

Een kaartspel voor één persoon heet patience, of in het Amerikaans solitaire. Je legt de kaarten volgens vaste regels neer en probeert ze daarna op volgorde te krijgen. Er is geen tegenstander: je speelt tegen de kaarten zelf, en de schudding bepaalt hoe lastig het wordt.

Bijna alle patiences werken met een gewoon spel van 52 kaarten, zonder jokers; een paar, zoals Spider, gebruiken er twee. Een spel duurt meestal een paar minuten, je kunt altijd even stoppen, en elk potje is anders.

Twaalf bekende soorten patience

Dit zijn de twaalf soorten die je het vaakst tegenkomt: in spellenboekjes, in apps en op de computer. Ze verschillen in hoeveel kaarten er open liggen, hoe je bouwt en hoeveel geluk erbij komt kijken. De eerste drie speel je op deze site.

Hoe ze op tafel liggen

Met een plaatje zie je meteen waar het verschil zit. De beginstand van Klondike, Spider en FreeCell staat bij de spelregels van elk spel; hieronder vier andere soorten, getekend met echte kaarten.

Piramide: zeven rijen, elke rij half over de rij erboven. Je mag alleen kaarten weghalen die helemaal vrij liggen.
Golf: alle 35 kaarten op tafel liggen open. Alleen de onderste kaart van een rij mag weg, op de openstapel.
TriPeaks: alleen de onderste rij ligt open. Een dichte kaart draait om zodra de twee kaarten die erover liggen weg zijn.
Klok: de stapels liggen op de uren. De aas hoort bij 1 uur, de boer bij 11 uur, de vrouw bij 12 uur en de heren in het midden.

Welke patience is het moeilijkst?

Moeilijk kan twee dingen betekenen: veel moeten nadenken, of weinig kans hebben om te winnen. FreeCell vraagt veel denkwerk, maar bijna elk spel is te winnen. Klok vraagt geen enkel denkwerk en lukt toch maar zelden.

De twaalf soorten vergeleken
SoortKaartenWat het vraagtTe winnen met alle kaarten in zicht
Klondike52plannen, en wat geluk90% met 1 kaart trekken, 82% met 3
Spider104veel plannenongeveer 98% of meer
FreeCell52denkwerk, bijna geen geluk99,999%
Piramide52rekenen tot dertienniet in het onderzoek
Golf52vooruitkijken45%
TriPeaks52vooruitkijkenniet in het onderzoek
Yukon52plannenniet in het onderzoek
Canfield52geduld en geluk71%
Schorpioen52plannenniet in het onderzoek
Klok52alleen geluk1 op 13 (7,7%)
Accordeon52vooruitkijken99,999%, maar alleen als je de volgorde kent
Zwart gat52vooruitkijken87%

De percentages komen uit onderzoek van Charlie Blake en Ian Gent (Journal of Artificial Intelligence Research, 2026). Ze gelden als je alle dichte kaarten zou kunnen zien; zonder die kennis win je minder vaak. Bij Klok is het gewone kansrekening.

Welk kaartspel voor alleen past bij jou?

Kies op wat je zoekt: rust, een puzzel, een snel potje of een lange uitdaging.

Je wilt ontspannen, zonder lang na te denken
Klondike met 1 kaart trekken, of Spider met één soort. Bijna elke zet ligt voor de hand en je ziet snel resultaat.
Je houdt van puzzelen
FreeCell. Alle kaarten liggen open, dus elk spel is een puzzel die je met denkwerk oplost, niet met geluk.
Je hebt maar een paar minuten
Golf of TriPeaks. Een spel is snel klaar, en het volgende ligt meteen klaar.
Je zoekt een lange uitdaging
Spider met vier soorten. Een spel duurt lang, en ook ervaren spelers verliezen er vaak.
Je speelt met echte kaarten op een smalle plek
Accordeon: je hebt alleen ruimte nodig voor één rij kaarten.

Waar komen al die soorten vandaan?

Patience komt uit Noord-Europa en wordt al eind achttiende eeuw beschreven. In de negentiende eeuw werd het een geliefd spel in de Franse en Engelse salons, en verschenen er boekjes vol varianten met namen als La Belle Lucie en Napoleon.

Veel namen zeggen iets over het spel. Klondike verwijst naar de goudkoorts in Canada, Golf naar de telling (hoe minder kaarten er overblijven, hoe beter, net als slagen bij golf) en Klok naar de cirkel van twaalf stapels. FreeCell is jonger: Paul Alfille schreef in 1978 de eerste computerversie.

De computer maakte een paar soorten wereldberoemd. Klondike, FreeCell en Spider zaten bij Windows, en TriPeaks en Piramide staan in de Microsoft Solitaire Collection, de patience-app van de latere Windows-versies.

En als je met meer mensen bent?

Patience is van oorsprong een spel voor één persoon, maar er zijn varianten voor twee. Bij Crapette heeft ieder een eigen spel kaarten, speel je om beurten en mag je ook op de stapels van je tegenstander leggen.

Met vier spelers is hartenjagen een goede keuze: een slagenspel waarin je juist zo weinig mogelijk strafpunten wilt halen. Dat speel je online tegen drie computerspelers op onze andere site.

Speel je liever met een echt spel kaarten? Bij patience spelen met echte kaarten lees je hoe je ze neerlegt en schudt. Welke van deze spellen er bij Windows zaten, staat bij patience van Windows. En met vier personen speel je hartenjagen tegen de computer op onze andere site.

Veelgestelde vragen over kaartspellen voor 1 persoon

Welk kaartspel kun je alleen spelen?

Elk spel uit de familie patience: Klondike, Spider, FreeCell, Piramide, Golf en nog honderden andere. Je speelt tegen de kaarten zelf, met een gewoon spel van 52 kaarten of, bij Spider, met twee.

Wat zijn de bekendste soorten patience?

Klondike, Spider en FreeCell, de drie die bij Windows zaten. Daarna komen Piramide, Golf en TriPeaks, die in veel apps staan. Klondike is wat de meeste Nederlanders bedoelen als ze patience zeggen.

Welke patience kun je het vaakst winnen?

FreeCell: omdat alle kaarten open liggen, is 99,999% van de spellen te winnen. Spider is met alle kaarten in zicht ook bijna altijd te winnen, maar daar liggen kaarten dicht, dus in de praktijk is het veel lastiger.

Welke patience is puur geluk?

Klok. Je draait steeds een kaart om en legt hem onder de stapel van zijn waarde, zonder ooit te kiezen. Je wint alleen als de vierde heer de allerlaatste kaart is die je omdraait, en de kans daarop is precies 1 op 13.

Wat is het verschil tussen Piramide en Golf?

Bij Piramide haal je paren weg die samen dertien zijn, zoals een 6 en een 7, of een heer in zijn eentje. Bij Golf leg je kaarten op de openstapel die één hoger of lager zijn. Bij allebei liggen bijna alle kaarten vanaf het begin open.

Welke patience past op een kleine tafel?

Accordeon: je legt de kaarten in één rij en schuift ze op elkaar. Klok lukt ook op een klein plekje als je de stapels dicht bij elkaar legt. Klondike en Spider vragen ruimte voor zeven of tien stapels naast elkaar.

Hoe heet patience in andere talen?

In het Brits-Engels heet het patience en in het Amerikaans solitaire. Fransen zeggen réussite, Duitsers Patience of Solitär, en in het Zweeds is het patiens. Overal gaat het om kaartspellen die je alleen speelt.

Waarom heet het spel Golf?

Omdat je telt zoals bij golf: elke kaart die aan het eind nog op tafel ligt, telt als een slag. Vaak speel je negen spellen achter elkaar, als negen holes, en wie het minste overhoudt, heeft gewonnen.