Spelregels van patience
Patience, ook Klondike genoemd, speel je in je eentje met een spel van 52 kaarten. Het doel: alle kaarten per soort, van aas tot heer, op vier eindstapels leggen.
Wat je nodig hebt
Eén spel van 52 kaarten, zonder jokers, en een tafel met ruimte voor zeven stapels naast elkaar en een rij erboven. De volgorde van laag naar hoog is aas, 2 tot en met 10, boer, vrouw, heer. De aas is bij patience dus de laagste kaart.
Zo leg je de kaarten neer
Schud de kaarten en deel in rijen van links naar rechts: eerst één kaart op elk van de zeven stapels, dan één op de stapels twee tot en met zeven, en zo verder, tot de eerste stapel één kaart telt en de laatste zeven. Draai van elke stapel alleen de bovenste kaart om.
Zo liggen er 28 kaarten op tafel. De overige 24 leg je dicht linksboven: de trekstapel. Ernaast komt de openstapel, en rechtsboven houd je ruimte vrij voor vier eindstapels.
Bouwen op de stapels
Op de stapels bouw je aflopend, om en om rood en zwart. Op een zwarte 9 past een rode 8, daarop een zwarte 7, en zo verder. Of het harten of ruiten is, maakt niet uit: het gaat om de kleur.
Een rij open kaarten mag in één keer naar een andere stapel, als de onderste kaart van de rij past op de kaart waar hij komt. Ligt er daarna een dichte kaart bovenop, dan draai je die om.
Een lege stapel
Raakt een stapel leeg, dan mag daar alleen een heer komen, of een rij die met een heer begint. Een lege plek is bij patience dus geen vrije parkeerplaats, zoals bij FreeCell.
Speel een stapel daarom pas leeg als er een heer klaarligt die daarmee een rij dichte kaarten vrijmaakt.
De trekstapel: 1 of 3 kaarten
Kun je op tafel niets meer, dan draai je kaarten van de trekstapel om naar de openstapel. Alleen de bovenste kaart van de openstapel mag je spelen, op een stapel of op een eindstapel.
Met 1 kaart trekken komt elke kaart een keer bovenop. Met 3 kaarten draai je er telkens drie tegelijk om en speel je alleen de bovenste; de twee eronder zijn pas aan de beurt als die weg is.
Is de trekstapel op, dan draai je de openstapel in zijn geheel om en begin je opnieuw, zo vaak als je wilt. De volgorde van de kaarten blijft daarbij gelijk.
De eindstapels
Elke eindstapel begint met een aas en gaat per soort omhoog: harten aas, harten 2, harten 3, tot en met harten heer. Een aas leg je meteen weg, want op een aas kan op de stapels niets.
Een kaart mag ook terug van een eindstapel naar een stapel, bijvoorbeeld om er een lagere kaart op te kunnen leggen. In de telling van Windows kost dat 15 punten.
Gewonnen of vastgelopen
Je wint als alle 52 kaarten op de eindstapels liggen. Kun je niets meer, ook niet na een rondje door de trekstapel, dan zit het spel vast. Op deze site zie je dat aan een melding onder het speelveld; met Ongedaan maken probeer je dan een andere weg.
Puntentelling van Windows
In de standaardtelling van Windows-patience verdien je punten met kaarten die vooruitgaan: 10 voor elke kaart op een eindstapel, 5 voor een kaart van de openstapel naar een stapel en 5 voor elke kaart die omgaat. Een kaart van een eindstapel terughalen kost 15 punten.
Opnieuw door de trekstapel kost bij 1 kaart trekken elke keer 100 punten. Bij 3 kaarten zijn de eerste twee keer gratis, daarna kost elke ronde 20 punten. De score zakt nooit onder nul.
Windows kende ook de Vegas-telling. Daar betaal je 52 punten inzet en krijg je er 5 terug voor elke kaart op een eindstapel. Met 1 kaart trekken mocht je dan maar één keer door de trekstapel, met 3 kaarten drie keer.
De regels van de andere spellen: Spider Solitaire en FreeCell. Beter worden? Lees de tips. Speel je met een echt spel kaarten, dan staat bij patience spelen met echte kaarten hoe je neerlegt, trekt en schudt.
Veelgestelde vragen over de spelregels
Hoeveel kaarten liggen er bij patience op tafel?
Bij het begin 28, verdeeld over zeven stapels van één tot zeven kaarten. Van elke stapel ligt alleen de bovenste open. De andere 24 kaarten vormen de trekstapel.
Is de aas bij patience hoog of laag?
Laag. De aas is de eerste kaart op een eindstapel, daarna volgen de 2 tot en met de heer. Op de stapels kan er niets op een aas, dus een aas leg je zo snel mogelijk weg.
Hoe vaak mag je door de trekstapel?
In de gewone regels zo vaak als je wilt; het kost alleen punten. Bij de Vegas-telling van Windows was het beperkt: één keer met 1 kaart trekken, drie keer met 3 kaarten.
Mag je bij patience een hele rij verplaatsen?
Ja. Een rij open kaarten die aflopend en om en om rood en zwart ligt, mag je in één keer verplaatsen. De onderste kaart van de rij moet passen op de kaart waar je hem neerlegt.
Mag je een kaart terugleggen van de eindstapel?
Ja, dat mag bij patience, bijvoorbeeld om een lagere kaart van de andere kleur kwijt te kunnen. In de telling van Windows kost het 15 punten, dus doe het alleen als het je verder helpt.
Wanneer is een spel patience afgelopen?
Als alle kaarten op de eindstapels liggen: dan heb je gewonnen. Kun je nergens meer iets leggen, ook niet na een volledige ronde door de trekstapel, dan zit het spel vast en begin je opnieuw.
Waarom heet patience ook Klondike?
De naam verwijst waarschijnlijk naar de Klondike in Canada, waar eind negentiende eeuw een goudkoorts uitbrak. Wanneer en door wie die naam voor het eerst werd gebruikt, is niet precies bekend.
Hoe deel je patience met echte kaarten?
Deel in rijen: één kaart op elk van de zeven stapels, dan één op stapel twee tot en met zeven, en zo door tot de laatste stapel zeven kaarten heeft. Draai de bovenste kaart van elke stapel om en leg de rest dicht neer als trekstapel.
Verder lezen of spelen
Spelen
Spelregels
Meer over patience
- Tips en strategieWat het meest oplevert bij patience, spider en FreeCell.
- Wat is patience?De namen, de geschiedenis sinds 1788 en hoe vaak je kunt winnen.
- Kaartspellen voor 1 persoonTwaalf soorten patience, met plaatjes en winkansen.
- Patience van WindowsSolitaire, FreeCell en Spider zoals op Windows XP en 7.
- Over deze siteWie hem maakt, wat we bewaren en hoe je ons bereikt.