Patience spelen met echte kaarten

Patience speel je net zo goed met een echt spel kaarten als op een scherm. Hier lees je hoe je de kaarten neerlegt, hoe je trekt en schudt, en hoe Spider en FreeCell gaan als je ze op tafel speelt.

Patience online spelen

Wat je nodig hebt

Voor klassieke patience en FreeCell heb je één gewoon spel van 52 kaarten nodig: haal de jokers en eventuele reclamekaarten eruit. Voor Spider heb je twee spellen nodig, het liefst met dezelfde achterkant, zodat je de dichte kaarten niet herkent.

Reken op een plek van ongeveer een halve meter breed: zeven stapels naast elkaar, met daarboven ruimte voor de trekstapel en de eindstapels. Op een kleinere tafel leg je de kaarten gewoon wat dichter op elkaar.

  • Een spel van 52 kaarten zonder jokers; voor Spider twee spellen
  • Een tafel of plank van ongeveer een halve meter breed
  • Voor FreeCell vier onderzetters of munten als vrije vakjes
  • Pen en papier als je de punten wilt bijhouden

Klassieke patience neerleggen, stap voor stap

Schud de kaarten goed en leg ze dan rij voor rij neer, van links naar rechts. Zo kom je op dezelfde beginstand als in het spel op deze site.

  1. Leg zeven kaarten naast elkaar neer: de eerste open, de andere zes dicht.
  2. Leg een tweede rij op stapel twee tot en met zeven: de kaart op stapel twee open, de rest dicht.
  3. Ga zo door. Elke rij begint een stapel verder, en steeds is de eerste kaart van de rij open.
  4. Na zeven rijen heeft de eerste stapel één kaart en de zevende zeven, met op elke stapel één open kaart bovenop.
  5. Leg de overige 24 kaarten dicht linksboven: dat is de trekstapel. Houd rechtsboven ruimte vrij voor vier eindstapels.
Zo ligt het klaar: 28 kaarten op zeven stapels, de trekstapel linksboven en vier lege plekken voor de eindstapels.

Trekken met echte kaarten: 1 of 3 tegelijk

Bij 1 kaart trekken draai je de bovenste kaart van de trekstapel om en leg je hem open ernaast, op de openstapel. Alleen de bovenste open kaart mag je spelen.

Bij 3 kaarten pak je de bovenste drie samen op, draai je ze als één stapeltje om en leg je ze op de openstapel. Je mag alleen de bovenste spelen; pas als die weg is, komt de kaart eronder vrij. Zijn er minder dan drie over, dan draai je de rest om.

Is de trekstapel op, draai dan de openstapel in zijn geheel om, zonder te schudden. Zo blijft de volgorde gelijk en speel je volgens de regels.

Wil je de telling van Windows bijhouden? Zet dan een streepje telkens als je de trekstapel omdraait: bij 3 kaarten zijn de eerste twee keer gratis, daarna kost elke ronde punten.

Spider met twee spellen kaarten

Schud de twee spellen samen tot één stapel van 104 kaarten. Leg tien stapels neer: de eerste vier krijgen zes kaarten, de andere zes krijgen er vijf, en alleen de bovenste kaart van elke stapel ligt open.

De overige 50 kaarten zijn de voorraad. Handig: verdeel ze meteen in vijf stapeltjes van tien. Elke keer dat je deelt, leg je één stapeltje uit over de tien stapels, één kaart op elke stapel.

Met echte kaarten speel je Spider vrijwel altijd met vier soorten, want in twee gewone spellen zit van elke soort precies twee keer aas tot heer. Voor de niveaus met één of twee soorten heb je acht reeksen van dezelfde soort nodig, en die heeft bijna niemand in huis.

Spider bij het begin: 54 kaarten op tien stapels, en de voorraad van 50 in vijf stapeltjes van tien.

FreeCell met echte kaarten

Bij FreeCell liggen alle kaarten open. Leg ze rij voor rij in acht stapels neer, alles open: de eerste vier stapels krijgen zeven kaarten, de andere vier zes.

Leg boven de stapels vier onderzetters of munten neer als vrije vakjes, en houd ernaast ruimte voor de vier eindstapels. Op een vrij vakje past steeds maar één kaart.

Op de computer verplaats je een hele rij in één keer. Met echte kaarten doe je dat kaart voor kaart, via de lege vakjes en stapels; tel vooraf of er genoeg plek is, dan loop je niet halverwege vast.

Wil je een bekend spel naspelen? Kies dan op deze site het spelnummer en leg de kaarten precies zo neer als op het scherm.

FreeCell bij het begin, spel 1: acht stapels met alle kaarten open, en bovenaan vier vrije vakjes en vier eindstapels.

Hoe vaak moet je schudden?

Na een gewonnen spel liggen de kaarten keurig op volgorde, en ook na een verloren spel zitten er lange reeksen in. Schud daarom grondig, anders lijkt het volgende spel te veel op het vorige.

De wiskundigen Dave Bayer en Persi Diaconis rekenden in 1992 uit dat een spel van 52 kaarten na zeven keer goed riffelen genoeg door elkaar ligt. Riffelen is de twee helften door elkaar laten ritsen. Gewoon overhands schudden werkt veel trager; dan moet je het veel vaker doen.

  1. Verdeel het spel in twee ongeveer gelijke helften.
  2. Houd ze met de korte kanten naar elkaar toe en laat de kaarten met je duimen om en om in elkaar vallen.
  3. Schuif de helften in elkaar en maak het spel weer recht.
  4. Herhaal dit zeven keer.

Met echte kaarten of op het scherm?

Allebei heeft zijn charme. Met echte kaarten heb je geen scherm nodig en speel je overal, ook buiten of in het vliegtuig. Op het scherm hoef je niet te schudden of te delen, en neem je een zet met één tik terug.

Echte kaarten en deze site naast elkaar
Echte kaartenOp deze site
Schudden en delenzelf doengaat vanzelf
Een zet terugnemenlastigonbeperkt
Een tip als je vastzitneeja, met de tipknop
Elk spel te winnennee, de schudding beslistja, alleen gecontroleerde spellen
Punten en tijdzelf bijhoudenworden bijgehouden
Zonder stroom of internetjanee

Andere patiences voor echte kaarten

Speel je vaker met echte kaarten, probeer dan ook eens Klok of Accordeon. Klok is puur geluk en speelt bijna vanzelf, dus ideaal voor even tussendoor. Accordeon past op een smalle plank, want alle kaarten liggen in één rij.

De volledige regels staan bij de spelregels van patience, van spider en van FreeCell. Meer soorten om met echte kaarten te leggen vind je bij kaartspellen voor 1 persoon, en de tips werken op tafel net zo goed als op het scherm.

Veelgestelde vragen over patience met echte kaarten

Met hoeveel kaarten speel je patience?

Met één gewoon spel van 52 kaarten, zonder jokers. Daarvan liggen er bij het begin 28 op zeven stapels en 24 in de trekstapel. Alleen Spider vraagt twee spellen, dus 104 kaarten.

Hoeveel rijen of stapels heeft patience?

Zeven, van één kaart op de eerste tot zeven op de laatste. Op elke stapel ligt alleen de bovenste kaart open; de kaarten eronder liggen dicht tot je ze vrijspeelt.

Hoe trek je 3 kaarten met een echt spel?

Pak de bovenste drie kaarten van de trekstapel samen op, draai ze in één keer om en leg ze op de openstapel. Je speelt alleen de bovenste; de kaart eronder komt pas vrij als de bovenste weg is.

Mag je de trekstapel schudden als hij op is?

Nee. Je draait de openstapel om zoals hij ligt, zonder te schudden, en begint er opnieuw aan. Schudden zou het spel makkelijker maken en hoort niet bij de regels.

Met hoeveel spellen kaarten speel je Spider?

Met twee spellen van 52 kaarten, samen 104. Je legt er 54 op tien stapels en houdt er 50 apart als voorraad, die je in vijf keer uitdeelt.

Kun je FreeCell met echte kaarten spelen?

Ja. Leg alle 52 kaarten open op acht stapels en gebruik vier onderzetters als vrije vakjes. Verplaats rijen kaart voor kaart; de regels zijn verder precies hetzelfde als op het scherm.

Hoe vaak moet je kaarten schudden?

Zeven keer goed riffelen is genoeg voor een spel van 52 kaarten, zo berekenden de wiskundigen Bayer en Diaconis in 1992. Overhands schudden moet veel vaker voordat de kaarten echt door elkaar liggen.

Welke patience is het makkelijkst met echte kaarten?

Klondike met 1 kaart trekken: je kent de regels, je hebt maar één spel nodig en je ziet steeds wat je kunt doen. Klok is nog eenvoudiger, maar daar maak je geen keuzes en beslist alleen het geluk.