Wat is patience?
Patience is de verzamelnaam voor kaartspellen die je alleen speelt: je legt kaarten volgens vaste regels op volgorde. In Nederland bedoelen de meeste mensen met patience één bepaalde variant, Klondike, het spel dat met Windows op bijna elke computer kwam.
Patience, solitaire en Klondike
Patience is Frans en Engels voor geduld, en dat heb je nodig: het spel lukt niet in één keer. In Amerika heet hetzelfde soort spel solitaire, naar het Franse woord voor alleen. Nederland nam het woord patience over, net als Engeland.
Klondike is de naam van de bekendste variant: zeven stapels, een trekstapel en vier eindstapels. Andere bekende patiences zijn Spider en FreeCell, die je hier ook speelt.
Waar komt patience vandaan?
De oudste bekende beschrijving staat in een Duits spellenboek uit 1788, Das neue Königliche L'Hombre-Spiel. In de negentiende eeuw verschenen er boeken vol varianten, vooral in Engeland en Frankrijk.
De naam Klondike verwijst waarschijnlijk naar de goudkoorts in de Klondike in Canada, aan het eind van de negentiende eeuw.
Patience op de computer
In 1990 kwam patience met Windows 3.0 op miljoenen computers. Een stagiair bij Microsoft, Wes Cherry, had het spel geschreven, en de kaarten waren ontworpen door Susan Kare. Het spel had een praktisch doel: wie patience speelde, leerde vanzelf slepen met de muis.
FreeCell zat vanaf Windows 95 standaard bij Windows, en Spider Solitaire verscheen in 1998. In 2019 werd Microsoft Solitaire opgenomen in de World Video Game Hall of Fame in de Verenigde Staten.
Hoe vaak is patience te winnen?
Onderzoekers Charlie Blake en Ian Gent rekenden met de computer uit hoeveel spellen Klondike te winnen zijn als je alle kaarten zou kunnen zien: ongeveer 90 procent bij 1 kaart trekken en ongeveer 82 procent bij 3 kaarten. Hun onderzoek verscheen in 2026 in het Journal of Artificial Intelligence Research.
Een mens ziet de dichte kaarten niet en wint dus minder vaak. Op een groot online platform wonnen spelers 37 procent van hun spellen met 1 kaart trekken. Daarom krijg je hier op elk niveau alleen spellen die de computer al eens heeft gewonnen.
Bekende soorten patience
- Klondike
- Zeven stapels en een trekstapel; wat in Nederland gewoon patience heet.
- Spider
- Twee spellen kaarten, tien stapels, en rijen van heer tot aas van één soort.
- FreeCell
- Alle kaarten open en vier vrije vakjes: bijna elk spel is te winnen.
- Piramide
- Kaarten in een piramide, die je wegspeelt in paren die samen dertien zijn.
- Golf
- Leg een kaart weg die één hoger of lager is dan de open kaart, tot de rijen leeg zijn.
Waarom zoveel mensen het spelen
Een spel patience duurt een paar minuten, je speelt het alleen, en je kunt op elk moment stoppen. Er is geen tegenstander die op je wacht. Het vraagt net genoeg aandacht om je hoofd leeg te maken, en elk spel is anders.
Hoe Klondike precies gaat, lees je bij de spelregels van patience. Of speel meteen Spider Solitaire of FreeCell.
Alle bekende soorten op een rij, met plaatjes en winkansen, staan bij kaartspellen voor 1 persoon. Wat er met patience op Windows gebeurde na Windows 7, lees je bij patience van Windows.
Veelgestelde vragen over patience
Wat betekent het woord patience?
Patience is Frans en Engels voor geduld. Het spel kreeg die naam omdat je vaak meerdere pogingen nodig hebt. In het Amerikaans heet het solitaire, wat alleen of eenzaam betekent.
Wie heeft patience bedacht?
Dat weet niemand. De oudste bekende beschrijving staat in een Duits spellenboek uit 1788, maar het spel is waarschijnlijk ouder. Klondike, de bekendste variant, kreeg zijn naam pas eind negentiende eeuw.
Sinds wanneer staat patience op Windows?
Sinds 1990, toen Windows 3.0 verscheen. Het spel was geschreven door een stagiair, Wes Cherry, en het leerde gebruikers spelenderwijs slepen met de muis.
Hoeveel soorten patience bestaan er?
Honderden. Bekende zijn Klondike, Spider, FreeCell, Piramide en Golf. Ze delen het idee dat je in je eentje kaarten volgens vaste regels op volgorde legt.
Welke patience is het moeilijkst?
Van de bekende varianten geldt Spider met vier soorten als de lastigste: ook goede spelers verliezen vaak. FreeCell is juist bijna altijd te winnen, omdat alle kaarten open liggen.
Is patience hetzelfde als Klondike?
In Nederland meestal wel: wie patience zegt, bedoelt bijna altijd Klondike. Strikt genomen is patience de naam voor alle kaartspellen die je alleen speelt, en is Klondike er één van.
Kun je patience met twee personen spelen?
Patience is bedoeld voor één persoon. Er bestaan wel spellen voor twee die erop lijken, zoals Crapette, waarbij je om beurten speelt en ook op de stapels van de ander mag leggen.
Waarom zat patience vroeger op elke computer?
Microsoft voegde het in 1990 toe aan Windows, deels om mensen te leren werken met de muis. Omdat het op bijna elke pc stond, werd het een van de meest gespeelde computerspellen ooit.
Verder lezen of spelen
Spelen
Spelregels
- Spelregels van patienceNeerleggen, bouwen, de trekstapel, de eindstapels en de punten.
- Spelregels van spiderBouwen op elke soort, rijen van één soort, delen uit de voorraad.
- Spelregels van FreeCellVrije vakjes, rijen verplaatsen en de spelnummers.
- Patience met echte kaartenNeerleggen, trekken en schudden met een echt spel kaarten.